Chroom-6

Wat is chroom?

Chroom is een metaal dat in verschillende vormen en voor verschillende doeleinden kan worden toegepast. Chroom-3 en chroom-6 komen het meest voor.

Chroom-6 ontstaat voornamelijk door menselijke industriële processen, en is wél giftig voor mensen. Chroom-6 is bekend om zijn roestwerende werking, maar wordt ook gebruikt bij het verchromen van metalen of kunststof. Het zit in bepaalde middelen (o.a. verf, pigmenten, leer, verduurzaamd hout) en cement. Roestvrijstaal bestaat voor een deel (circa 11-12%) uit chroom, dat bij verhitting als chroom-6 vrijkomt. Daarnaast kan chroom-6 vrijkomen bij het lassen, verwijderen of schuren van chroom houdende verf en bij bewerking of verbranding van verduurzaamd hout.

Chroom-3 komt van nature voor in dieren, planten, stenen, en aarde en is een belangrijke stof bij de stofwisseling in mensen, en is daarom (in lage concentraties) niet schadelijk voor mensen.

Gezondheidsrisico's chroom-6

Chroom-6 heeft veel negatieve effecten op de gezondheid. Het kan je DNA beschadigen (genotoxisch) en veranderen (mutageen). Chroom-6 staat erom bekend dat het kankerverwekkend is.

Het RIVM noemt de volgende gezondheidsrisico’s bij contact met chroom-6:

Kanker, waaronder longkanker, neus- en neusbijholtekanker, maagkanker en strottenhoofdkanker
Luchtwegallergieën zoals astma en neusslijmvliesontsteking (rhinitis)
Chronische longziekten, waaronder COPD (chronische bronchitis of longemfyseem), longfibrose en niet-allergisch (irritatief) beroepsastma
Perforatie van het neustussenschot door chroomzweren
Allergisch contacteczeem

Hoe kun je worden blootgesteld aan chroom-6?

Chroom-6 kan in je lichaam komen via inademing, huidcontact, en inslikken. De grootste risicogroepen zijn mensen die werken met chroom-houdende stoffen zoals hierboven beschreven.

Bij langdurige blootstelling aan chroom-6, door bijvoorbeeld inademing van chroom-6 houdende rook, wordt het risico op klachten vergroot. Dit maakt werknemers in specifieke werkomgevingen en bepaalde sectoren een risicogroep. Daarnaast kunnen direct omwonenden via vervuilde lucht ook worden blootgesteld aan Chroom-6.

Wat kun je doen als je denkt dat je in aanraking bent gekomen met Chroom-6?

Bij zorgen of klachten kun je contact opnemen met je huisarts of bedrijfsarts, en je zorgen over je blootstelling aan chroom-6 delen en bespreken. De arts zal dan de juiste vervolgstappen met jou doornemen. Het RIVM ontwikkelde een brochure voor huisartsen over chroom-6, deze kun je meenemen naar je afspraak.

Waarom is chroom-6 juist nu relevant?

Recent is er in het nieuws verschenen dat de Direct Sheet Plant (de gietwalsinstallatie) van Tata Steel in IJmuiden de chroom-6 uitstoot norm heeft overschreden, en dat deze fabriek hierdoor vroegtijdig moest sluiten.

Daarnaast zou Tata Steel al circa 9 dagen van deze normoverschrijding weten, voor zij hiermee naar buitenkwam en de fabriek deed sluiten. Werknemers en omwonenden zijn hierbij niet (voldoende) geïnformeerd. Tata Steel is volgens artikel 4.21 van het Arbeidsomstandighedenbesluit verplicht hun werknemers direct te informeren over abnormale blootstelling.

Meer lezen over chroom / overige bronnen

Occupational Exposure to Hexavalent Chromium, CDC 2013.
Health hazards of hexavalent chromium (Cr (VI)) and its microbial reduction, Bioengineered vol 13 2021.
Ziek door zeswaardig Chroom?, Factsheet Amsterdam UMC.
Blootstelling van consumenten aan chroom-6, RIVM 2019-0035.
Chroom-6, Waarzitwatin.nl.
Water contamination due to hexavalent chromium and its health impacts: exploring green technology for Cr (VI) remediation, Green Chemistry Letters and Reviews Volume 17, 2024.
Chromium Toxicity and its Health Hazards, International Journal of Advanced Research Volume 3, 2015.
The Effect of Chromium on Human-Health: A Review, BMC Journal of Scientific Research 5, 2015.
Hexavalent Chromium – Health effects, OSHA.gov.
Hoe gedraagt chroom-6 zich in het lichaam?, RIVM 2018.

Ontstaan, herkomst en risico's